Sinds er een erkende opleiding voor muziektherapie bestaat in Vlaanderen werd het muziektherapeutisch landschap volledig hertekend. Waar het voordien meestal ging om een randfenomeen in de hulpverlening, bestaat er nu een netwerk van professionele muziektherapeuten en een veralgemeende toepassing van muziektherapie op verschillende terreinen binnen de welzijnssector. Gediplomeerde muziektherapeuten zijn voornamelijk werkzaam in psychiatrische centra en instituten voor gehandicapten, maar ook in de geriatrie, oncologie, het buitengewoon onderwijs, enz. Enkele muziektherapeuten in Vlaanderen hebben een muziektherapeutische praktijk waar kinderen, adolescenten en volwassen patiënten behandeld worden.

Maar wat is muziektherapie nu precies ? En hoe gaat een muziektherapeut te werk?

In Vlaanderen is de muziektherapie, mede dankzij de opleiding aan het Leuvense Lemmensinstituut psychoanalytisch georiënteerd.

De psychoanalytisch georiënteerde muziektherapie zoals ze gedoceerd en uitgeoefend wordt in Vlaanderen kan gedefinieerd worden als een psychodynamische behandelingsmethode. De therapeutische relatie tussen één of meerdere patiënten en één of meerdere therapeuten, met als doel het behandelen van gedrags- en belevingsstoornissen, staat centraal. Door het gericht aanbieden van muziek in al zijn vormen, ontstaan specifieke psychotherapeutische behandelingsmogelijkheden voor psychische problemen. Het vormgeven en laten evolueren van deze problemen op een muzikaal-symbolisch niveau, met ondersteunende verbale reflectie, vergemakkelijkt het inzicht zodanig dat stoornissen in gedrag en beleving verminderd en/of uitgesloten worden (J.De Backer en J.Peuskens, 1993) Patiënten met psychiatrische stoornissen gaat men eerder met psycho-dynamische muziektherapie behandelen dan met ortho-agogische muziekbeoefening. Ook binnen de geriatrie of de oncologie maakt men gebruik van deze vorm van muziektherapie. Het lijkt op het eerste gezicht misschien niet zo voor de hand liggend, muziek als psychotherapie. En toch, muziek is iets wat elk mens beleeft, in welke vorm ook. Niemand leeft er zonder.